• فصل پانزدهم

    شازده کوچولو

    CHAPITRE XV

    La sixième planète était une planète dix fois plus vaste. Elle était habitée par un vieux Monsieur qui écrivait d’énormes livres.

     

     

     

    – Tiens ! voilà un explorateur ! s’écria-t-il, quand il aperçut le petit prince.

     

    Le petit prince s’assit sur la table et souffla un peu. Il avait déjà tant voyagé !

     

    – D’où viens-tu ? lui dit le vieux Monsieur.

     

    – Quel est ce gros livre ? dit le petit prince. Que faites-vous ici ?

     

    – Je suis géographe, dit le vieux Monsieur.

     

    – Qu’est-ce qu’un géographe ?

     

    – C’est un savant qui connaît où se trouvent les mers, les fleuves, les villes, les montagnes et les déserts.

     

    – Ça c’est bien intéressant, dit le petit prince. Ça c’est enfin un véritable métier ! Et il jeta un coup d’œil autour de lui sur la planète du géographe. Il n’avait jamais vu encore une planète aussi majestueuse.

     

    – Elle est bien belle, votre planète. Est-ce qu’il y a des océans ?

     

    – Je ne puis pas le savoir, dit le géographe.

     

    – Ah ! (Le petit prince était déçu.) Et des montagnes ?

     

    – Je ne puis pas le savoir, dit le géographe.

     

    – Et des villes et des fleuves et des déserts ?

     

    – Je ne puis pas le savoir non plus, dit le géographe.

     

    – Mais vous êtes géographe !

     

    – C’est exact, dit le géographe, mais je ne suis pas explorateur. Je manque absolument d’explorateurs. Ce n’est pas le géographe qui va faire le compte des villes, des fleuves, des montagnes, des mers, des océans et des déserts. Le géographe est trop important pour flâner. Il ne quitte pas son bureau. Mais il y reçoit les explorateurs. Il les interroge, et il prend en note leurs souvenirs. Et si les souvenirs de l’un d’entre eux lui paraissent intéressants, le géographe fait faire une enquête sur la moralité de l’explorateur.

     

    – Pourquoi ça ?

     

    – Parce qu’un explorateur qui mentirait entraînerait des catastrophes dans les livres de géographie. Et aussi un explorateur qui boirait trop.

     

    – Pourquoi ça ? fit le petit prince.

     

    – Parce que les ivrognes voient double. Alors le géographe noterait deux montagnes, là où il n’y en a qu’une seule.

     

    – Je connais quelqu’un, dit le petit prince, qui serait mauvais explorateur.

     

    – C’est possible. Donc, quand la moralité de l’explorateur paraît bonne, on fait une enquête sur sa découverte.

     

    – On va voir ?

     

    – Non. C’est trop compliqué. Mais on exige de l’explorateur qu’il fournisse des preuves. S’il s’agit par exemple de la découverte d’une grosse montagne, on exige qu’il en rapporte de grosses pierres.

     

    Le géographe soudain s’émut.

     

    – Mais toi, tu viens de loin ! Tu es explorateur ! Tu vas me décrire ta planète !

     

    Et le géographe, ayant ouvert son registre, tailla son crayon. On note d’abord au crayon les récits des explorateurs. On attend, pour noter à l’encre, que l’explorateur ait fourni des preuves.

     

    – Alors ? interrogea le géographe.

     

    – Oh ! chez moi, dit le petit prince, ce n’est pas très intéressant, c’est tout petit. J’ai trois volcans. Deux volcans en activité, et un volcan éteint. Mais on ne sait jamais.

     

    – On ne sait jamais, dit le géographe.

     

    – J’ai aussi une fleur.

     

    – Nous ne notons pas les fleurs, dit le géographe.

     

    – Pourquoi ça ! c’est le plus joli !

     

    – Parce que les fleurs sont éphémères.

     

    – Qu’est-ce que signifie : « éphémère » ?

     

    – Les géographies, dit le géographe, sont les livres les plus précieux de tous les livres. Elles ne se démodent jamais. Il est très rare qu’une montagne change de place. Il est très rare qu’un océan se vide de son eau. Nous écrivons des choses éternelles.

     

    – Mais les volcans éteints peuvent se réveiller, interrompit le petit prince. Qu’est-ce que signifie « éphémère » ?

     

    – Que les volcans soient éteints ou soient éveillés, ça revient au même pour nous autres, dit le géographe. Ce qui compte pour nous, c’est la montagne. Elle ne change pas.

     

    – Mais qu’est-ce que signifie « éphémère » ? répéta le petit prince qui, de sa vie, n’avait renoncé à une question, une fois qu’il l’avait posée.

     

    – Ça signifie « qui est menacé de disparition prochaine ».

     

    – Ma fleur est menacée de disparition prochaine ?

     

    – Bien sûr.

     

    Ma fleur est éphémère, se dit le petit prince, et elle n’a que quatre épines pour se défendre contre le monde ! Et je l’ai laissée toute seule chez moi !

     

    Ce fut là son premier mouvement de regret. Mais il reprit courage :

     

    – Que me conseillez-vous d’aller visiter ? demanda-t-il.

     

    – La planète Terre, lui répondit le géographe. Elle a une bonne réputation…

     

    Et le petit prince s’en fut, songeant à sa fleur.

    فصل پانزدهم

    سياره ششم سیاره‌ای ده برابر وسیع‌تر بود. ساکن این سیاره پيرمردی بود که کتابهای بزرگ می‌نوشت. 
    او وقتی شازده کوچولو را ديد به صدای بلند گفت: 
    - خوب! اين هم يک کاشف! 
    شازده کوچولو روی ميز نشست و کمی نفس نفس زد. راه زیادی طی کرده بود. 
    آقای پير به او گفت: از کجا می‌آيی؟ 
    شازده کوچولو گفت: اين کتاب بزرگ چيست و شما اينجا چه  کار می‌کنيد؟ 
    آقای پير گفت: من جغرافی‌دانم. 
    - جغرافی‌دان چيست؟ 
    - جغرافی‌دان دانشمندی است که می‌داند درياها و رودها و شهرها و کوهها و بيابانها در کجا واقع شده‌اند. 
    شازده کوچولو گفت: اين بسيار جالب است! اين یک کاردرست و حسابی است!

    و نگاهی به اطراف خود در سياره جغرافی‌دان انداخت. تا کنون سياره‌ای به اين عظمت نديده بود. 
    - سياره شما بسيار زيبا است. آيا اقيانوس هم دارد؟ 
    جغرافی‌دان گفت: من از کجا بدانم؟ 
    شازده کوچولو که از اين جواب جا خورده بود پرسيد: 
    - کوه چطور؟ 
    جغرافی‌دان گفت: من از کجا بدانم؟
    - شهر و رودخانه و بيابان چطور؟ 
    جغرافی‌دان گفت: از آنها هم نمی‌توانم خبر داشته باشم. 
    - ولی شما که جغرافی‌دان هستيد! 
    جغرافی‌دان گفت: بله، ولی من که کاشف نيستم. من اصلا کاشف ندارم. جستن و شمردن شهرها و رودخانه‌ها و کوهها و درياها و اقيانوس‌ها و بيابانها کار جغرافی‌دان نيست. مقام جغرافی‌دان بالاتر از آن است که برود و بگردد. او دفتر کار خود را ترک نمی کند. اما کاشفان را در آنجا می‌پذيرد. از آنها سوال می‌پرسد و خاطراتشان را يادداشت می‌کند. و اگر خاطرات يکی از آنها به نظرش جالب آمد،دستور می دهد تحقيقی در باره خصوصيات اخلاقی کاشف صورت بگیرد. 
    - برای چه؟ 
    - برا اینکه اگر کاشفی دروغ بگويد، اشتباهات فاجعه آمیزی در کتابهای جغرافيا بوجود خواهد آمد. همچنين اگر کاشفی زياد مشروب بخورد. 
    شازده کوچولو پرسيد: اين ديگر چرا؟ 
    - برای آنکه مستها يکی را دو می‌بينند. آن وقت جغرافی‌دان در جايی که يک کوه بيشتر نيست، دو تا می‌نويسد. 
    شازده کوچولو گفت: من کسی را می‌شناسم که کاشف بدی می‌شد. 
    - ممکن است... به هر حال وقتی خصوصيات اخلاقی کاشف خوب به نظر آمد، تحقيقی هم راجع به کشف او می‌کنند. 
    - يعنی می‌روند و می‌بينند؟ 
    - نه، این کار مشکل است.  بلکه از کاشف می‌خواهند که مدارکی هم ارائه کند. اگر موضوع کشف کوه بزرگی باشد،‌ از او می‌خواهند که سنگهای بزرگی از آن کوه بياورد. 
    جغرافی‌دان ناگهان به خود آمد: 
    - خوب، تو هم که از راه دوری می‌آيی! پس تو هم کاشفی! تو بايد سيارات را برای من تشريح کنی. 
    و جغرافی‌دان دفتر يادداشت خود را باز کرد و مدادش را تراشيد. خاطرات کاشفان را اول با مداد می‌نويسند و تا وقتی که کاشف دليل نياورده است، با جوهر پاکنويس نمی‌کنند. 
    جغرافی‌دان گفت: خوب، شروع کن! 
    شازده کوچولو گفت: 
    - اوه! سياره من زياد جالب نيست. خيلی کوچک است. من سه تا آتشفشان دارم. دو آتشفشان روشن و يک آتشفشان خاموش. ولی آدم چه می‌داند... 
    جغرافی‌دان گفت: بلی، آدم چه می‌داند. 
    - من يک گل هم دارم. 
    جغرافی‌دان گفت: ما گلها را يادداشت نمی‌کنيم. 
    - چرا؟ گل که زيباترين چيز است! 
    - چون گل فانی است. 
    - "فانی" يعنی چه؟ 
    جغرافی‌دان گفت: کتابهای جغرافيا از تمام کتابهای ديگر ارزنده‌ترند و هرگز از اعتبار نمی‌افتند. بسيار به ندرت ممکن است کوه جای خود را تغيير دهد و بعيد است که آب اقيانوس خالی شود. ما چيزهای جاودانی را يادداشت می‌کنيم. 
    شازده کوچولو در حرف او دويد: 
    - ولی آتشفشانهای خاموش ممکن است دوباره روشن شوند. نگفتيد "فانی" يعنی چه؟ 
    جغرافی‌دان گفت: 
    - آتشفشان چه روشن باشد و چه خاموش، از نظر ما فرق نمی‌کند. برای ما اصل همان کوه است چون تغيير نمی‌کند. 
    شازده کوچولو که به عمر خود هرگز از سوالی که می‌کرد دست‌بردار نبود، باز پرسيد: 
    - "فانی" يعنی چه؟ 
    جغرافی‌دان گفت: فانی يعنی "چيزی که زود از بين برود." 
    - پس گل من هم زود از بين می‌رود؟ 
    - البته. 
    شازده کوچولو با خود گفت: حيف که گل من فانی است و برای دفاع خود از گزند دنيا چهار خار بيشتر ندارد. و مرا ببين که او را تنها در خانه گذاشته‌ام! 
    اين نخستين ابراز تاسف او بود. اما باز قوت قلبی يافت و پرسيد: 
    - به نظر شما من به ديدن کجا بروم؟ 
    جغرافی‌دان به او جواب داد: 
    - برو به ديدن سياره زمين که شهرت به‌سزايی دارد... 
    و شازده کوچولو همچنان که به فکر گل خود بود،‌ از آنجا رفت.


  • Commentaires

    Aucun commentaire pour le moment



    Ajouter un commentaire

    Nom / Pseudo :

    E-mail (facultatif) :

    Site Web (facultatif) :

    Commentaire :